Eskola koadernoz eta testuliburuaz erakusketa

Bilboko Magisterio eskolako eraikina berriaren inaugurazioaren ildotik, Araka Ikertaldeak[1] Bilboko Irakasleen U. Eskolako egoitzan Euskal Herriko hezkuntzaren historiarekin zerikusi zuzena izan duen ekitaldi akademiko bat antolatu du, GARAIAN, PIU-UFI hezkuntza_kultura_gizartea (HKG), Salamancako CEMUPE (Centro Museo Pedagogico) eta Bilboko Magisterio Eskolarekin batera.

Ekitaldiak “Erakusketa: XX. mendeko koaderno eta testuliburuak” lemapean hezkuntzan oinarrizko izan diren bi euskarri hauei eman zaien trataera agertu nahi du, oinarrizko marko teorikotik abiatuta eskoletako praktikak ezagutzeko baina ibilbide historikoa ahaztu gabe. Ikasmaterial horien gainean erakusketa bat egingo da, eta gaiak behar duen sakontasunera heltzeko ikuspegi desberdinetatik aztertuko dira ikasmaterial horien bilakaera historikoan egon diren gazi-gozoak. Horretarako bi hitzaldi emango dira erakusketaren osagarri gisa.

Bibliografia: Informazioa tratatzeko eta teknologia digitalaz

Cuadernos de Pedagogía aldizkariak “Irakaslegoaren Oinarrizko Liburutegia” (BBP) izeneko bildumako 14. alea argitaratu berri du. “Oinarrizko gaitasunak” izena du monografiko honek eta Antonio Bolivar irakasleak koordinatu du.

"Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna" 87tik 100ra birtartean lantzen da, Manuel Area Moreira irakaslearen ardurapenean. Gaztelaniaz argitaraturik dauden liburuak eta webguneak komentatzen ditu bakoitzaz erreseña txikitxo bat eginez.

Batetik honako liburuen zehaztapenak ematen ditu:

• Alfabetización digital (Gutiérrez, A., Barcelona: GEDISA, 2003)
• Alfabetización y tecnologías de la Información y la Comunicación (Area, M. et al., Madrid: SINTESIS. 2008)
• Educación en Medios (Buckingham, D., Barcelona: PAIDÓS, 2005)
• Educar en red (Aguaded, I. & Cabero, J., Granada: Aljibe, 2002)
• El impacto de las TIC en los centros educativos (Cebrián, M., Madrid: SINTESIS, 2009)
• El profesor cibernauta (Bartolomé, A., Barcelona: GRAÓ, 2008)
• Internet y competencias básicas (Monereo, C. Barcelona: GRAÓ, 2005)
• Nuevos analfabetismos (Lankshear, C. & Knobel, M., Madrid: Morata, 2008)
• Tecnología educativa (Pablos de, J. Granada: Aljibe, 2009)
• Tecnologías para transformar la educación (Sancho, J.M., Madrid: UIA/AKAL, 2006)
• Tratamiento de la información y competencia digital (Vivancos, J., Madrid: ALIANZA, 2008)

Argitalpen urtea eta lantzen diren gaiak ikusita gaitasun digitalari errepasu orokorra ematen dioten liburuak dira, eta oinarrizko bibliografia klasikotzat har liteke.

Bestetik, honako webguneak komentatzen ditu:

• Aulablog,
• Biblioteca Escolar Digital
• Buscador Infantil
• Educared
• EDU@CONTIC
• Eduteka
• Foro Red Alfabetización Informacional
• Instituto de Tecnologías Educativas
• Internet en el aula
• Maestroteca
• Profes.net
• Proyecto Agrega
• Videoteca Educativa.

Irakasgaiaren bibliografian horietariko batzuk aipaturik agertzen badira ere, orain baduzu bibliografía freskatzeko parada.

Irakasgaiaren programa

Bilboko Magisterio Eskolako weborrian, Graduko ikasketaren atalean, Lehen Hezkuntzari dagokion atalean, hain zuzen, 3. moduluko irakasgai guztiak on-line jarriko dira laster batean. Dagoeneko 3. moduloaren lanarena (MoDAE) baino ez da eskegi. Datorren astean moduluko lana hasiko da, eta aldez aurretik dokumentua irakurtzea gomendatzen dizut. Horrela lehen saioan horri buruz izan dezekezun edozein duda argitzen ahaleginduko da zurekin egongo den lehen irakasleak.

Gure irakasgai osoaren programa oraindik ez da eskegi, Jartzen den bitartean GoogleDocs zerbitzua erabiliz -Gmaileko kontu berbera erabiliz-, dokumentua partekatzeko aukera dagoenez gero, eskuragarri jarri dizuet honako lotura honetan.

Nik klasean azaldu dut GoogleDocs-en erabilera. Dena den, zuetariko baten batek horren funtzionamendua bere kontura gehiago sakondu nahi badu, Aula Clic. Curso de Google Docs weborria kontsulta dezake.

Eta zuk, ba al dakizu?

Ezagutzaren gizartean tresna teknologikoen erabilerak izugarrizko abidura daramala ez du inork dudatan jartzen. Baina, ba al dago egoera hori azaltzeko daturik? 
Ba al zenekien? (Did you now?) izeneko bideoak modu oso dinamikoan eta didaktikoan erakusten digu nazioarteko mailan egiten den erabilera zenbatekoa den.
Bideoaren lehen bertsioa 2006eko abuztuan argitartu zen, eta honek 5 milio inguru bisitari izan zituen. Harrezkero beste hiru bertsio argitaratu dira: 2007an Did You Know? 2.0, 2008an Did You Know? 3.0 eta 2009an  Did You Know? 4.0 (gaztelaniazko bertsioa) izenez ezagutzen direnak. Ikus ezazu edukia!

KMPlayer: bideoa erreproduktorea

Orain bideoa erabiltzen hasiko zara, sarri. Bideoa sarean jartzerakoan askotan gure bideoren formatuaren ordez beste formatu bat eskatzen digute. Formato batetik bestera pasatzeko KMPlayer programa oso baliotsua izan daiteke.

Horrez gain, formatua eraldatzeko Zamzar web orrian dazotzen urratsei jarraituz bideoen formatua eralda dezakezu. Aldez aurretik kontsultatu bideoen formatuen aukerak zeintzuk diren.



Dena den, hona hemen bideoa ikusteko zenbait programa:

	Windows Media Player Dohakoa. Microsoft-ek duen multimedia erreproduktore ezaguna.
	VLC Media Player Dohakoa. Tresna oso ahaltsua eta streaming zerbitzaria duena.
	QuickTime Dohakoa. Apple-en erreproduktore. MOV erakoak ikusteko.
	GOM Player Dohakoa.
	Player 2.0-Build-25 Dohakoa.  FLV erako bideoak ikusteko.

     
Player gehiago (BSP Player, Real Player...) kontsultatzeko klik egin helbide honetan.

Informazioaren Iturria: http://kmplayer.uptodown.com/

Gehiago irakurri: testu baten luzera mozteko

Batzuetan idazten duguna luze samarra da, eta, nekagarri bihurtzen zaigu irakurketa. Hori ekidetzeko “gehiago irakurri” moduko trikimailua erabil dezakezu.

Nola? Lehenik eta behin, zure blogean agindu orokorra emango duzu hori horrela gerta dadin. Oso erraza da:

1.- Zure blog barnean zaudela Confuración /Básico /Configuración global /Seleccionar editor de entradas /Editor actualizado /Guardar configuración.

2.- Orain, berriz, Diseño/ Entradas del blog/ Editar/ Opciones de la página principal/ Texto del enlace de la página de entrada (eta hutsunean idatzi + irakurri, reed more edo gura duzun testua…) /Guardar/ Guardar cambios.

Agindu orokorra emana duzu orain, eta edozein sarreratan zerbait luze idatzi baduzu, zuk erabaki dezakezu zer testu-zati erakutsi nahi duzun, eta horrela, gainontzekoa soilik ikusiko da “+ irakurri” sakatuz gero.

Hona hemen horretarako prozedura: Sarrera batean zaudela eta testua “Redactar modura” duzula arratoia jarri mozketa egin nahi duzun tokian eta sakatu “Insertar salto de pagina” ikonoa/ Gorde/Publicar).

Zure blogaren orri printipzalera bazoaz testua nola begistatzen den ikusiko duzu + irakurri hiperloturaren gainean sakatzen duzunean.

Aplikapen eramangarri batzuk

Zertarako Apps Portablea? (bertsio eramangarri)

Aspaldi honetan Notebook moduko ordenagailu txikitxuak erabiltzen dituzula ikusi dut.

Horietan, normalean, interneta baino ez dago, eta noiz edo noiz programaren bat. Horregatik, zeuen lanak (testu, aurkezpen, bideo, argazki…) eta abar notebook-en ikusteko eta eraldatzeko bi aukera emango dizkuzuet oraingoan:

1) Google Docs moduko plataforma erabili eta bertan zure bulegotxo on-line izatea, eta horrela, bertatik, zure dolumentuak aldatu eta gorde…. edo bestela,

2) Zure USBn eramatea normalean erabiltzen ditugun programen “bertsio eramangarria”.

EHUko zaindegi zerbitzua gure esku

Garraio zerbitzuetan, polikiroldegietan, ikastetxeetan eta abarretan norberaren gauzak tarte jakin batean utzi daitezkeen moduan, gure unibertsitateko zaindegi zerbitzuan badugu gure fitxategi erraldoiak uzteko toki bat.
EHUko unibertsitateko edozein ordenagailutatik zaindegi zerbitzuko fitxategiak ikusi, jaitsi zein igo ditzakezu. Kasu batzutan, fitxategiak babesturik agertzen dira, hots, fitxategiari jarri zaion pasahitza erabili behar, nahitaez.
Ehuko ordenagiluetatik kanpo ari bazara, plataformara sartzeko EHUko LDAP erabiltzailea eta pasahitza erabil dezakezu fitxategiak ikusteko.
Fitxategiek, guztira eta gehienez, 20 GB izan dezakete.
Fitxategia karpeta modura igo nahi bada, fitxategia aldez aurretik trinkotu behar da, hots, *.zip formatuan igo behar da.
Zaindegi zerbitzuan jarritako fitxategiak automatikoki ezabatuko dira hiru egun pasatu ondoren.

Blog bilatzaileak

Aurreko batean ere honi buruz zerbait azaldu nizun. Ordutik hona denpora ez da alferrik pasa. Horregatik, blog bat sortzerakoan, lehenik eta behin, horretaz zer idatzita dagoen jakitea komeni da. Google bilatzailean aurkitzea zoramena izan daiteke. Horretarako hobe da, blog bilatzaile espezifikoetara jotzea.

Hona hemen horietariko batzuk: Agregax, Blogdigger, Bloglines, Blogpulse, Blogwise, Clusty, Feedster, Googleblogs, Icerocket, Technorati....

Denek ez dute funtzionamendu berdina ikusiko duzuenez.

USBetik sartzen den birusa

Pasa den abuztuan El Correo digital egunkarian irakurri genuen Panda Security etxearen esanetan 2010eko sei hilabete horietan, ordenagailuak %25 kasutan USBren bidez kutsatzen zirela. Ziber erasotzaileek USB gailuan datorren “autorun.inf” izeneko fitxategia erabiliz ordenagailuaren sistema eragileak egin behar duena aldatzen dute. Horrela ordenagailua kutsatzeko agindua emanez erabiltzailea ez da konturatzen bere ordenagailua kutsatzen denik.

Ordenagailua kutsatzeko era berri honek goranzko joera izan dezake, zeren gero eta sarriago ikusten dugu argazki kamarek, mp3-k, telefonoek…eta abarrek ordenagailuan informazioa sartzeko USBa erabiltzen dutela.

"IKTetan trebatu eta deskribatu" aplikazio didaktikoa

IKTetan trebatu eta deskribatu (Formación en TIC) plataforman eskolan erabiltzeko material oso interesgarria aurkituko duzu.
Plataformaren bideo aurkezpenean azaltzen da gunearen helburua: material batzuk eskaintzea hezkuntza-maila guztietako irakasleei, IKTen koordinatzaileei eta prestakuntzako aholkulariei, hain zuzen ere, IKTen erabileran treba daitezen eta beren curriculum alorretan aplika ditzaten proposamen didaktiko zehatzen bidez. Proiektu honen bidez “alderdi pedagogikoak eta metodologikoak nabarmenzten dira eta, gainera, IKTak erabiltzeko prestakuntza teknikoa eskaintzen zaie”.
Katalogoan, irakasle profilaren arabera eta ikasmailaka sailkaturik baliabide didaktiko eta informatika aplikapen batzuren tutorialak agertzen dira. Euskeraz sakatuz gero, tutoriala modu bakarrean agertzen da; gaztelaniazkoa aukeratuz gero, berriz, hiru modutara.
Horrez gain, Sortu atalean, zure esku jartzen dituzte materialak, eta, horrez gaian, aldatu eta berriak sortzeko aukera ematen dizute bertan agertzen den tresnaren bidez.

Bideoa on-line Livestream plataformaren bidez

Euskaltube plataformaren kazetari sortzailea den Harkaitz Rodriguez-ek Teknopolis saioan erakutsi digu Livestream plataforma nola erabili bideoak une errealean ikusi ahal izateko.

Bere azalpena Zuzeneko emisioak Internet bidez izeneko bideoan daukazu.

Animatu zaitez zu zeu ere bideogintza sozialaren euskal sustatzilea izaten!

Google: enpresa erraldoia

Gaurko klasean aipatu dugu Google enpresa erraldoiak sarean duen hedakuntza. Guk ere bere menpean aurkitzen gara sarri askotan, gero eta zerbitzu gehiago eskaintzen digulako berarekin on-line kontu bat dugulako. Adibidez, bilatzaile lana egitetik aparte honako zerbitzu bereziatuagoak eskaintzen dizkigu: Académico, Analytics, Alertas, Google Chrome, Desktop, Earth, iGoogle, Blogger, Calendar, Docs, Gmail, Grupos, Libros, Maps, Mobile Noticias, Pack, Picasa, Google Reader, Sidewiki, Sites, SketchUp, Talk, Traductor, YouTube…
Dena den, ez litzateke txarto egon jakitea gutaz enpresa horrek zer informazio duen. Horretarako sakatu Google-tresnen mapa ematen duen helbidera eta zure datuak agertuko dira.
Gure datuak ez daude bakarrik enpresa honen esku. Facebook-eko erabiltzailea bazara, La cara oculta de Facebook bideoa ikustea gomendatzen dizut. Laburra da baina bai esanguratsua. Gai honi buruz gehiago sakondu nahi baduzu irakur ezazu Sthepen Baker-en “The numerati” liburua.

Irudiaren jatorria: Marketing en Internet

Etxegiroan moldatutako soinuak

EHU-k badu bere blog zerbitzua: Ehusfera. Blog asko daude jarrita eta horietariko batzuk hezkuntzari loturik daude. Horien artean Internet, hezkuntza eta gizarteratze gaiak uztartzen dituen bloga aurkitu dut. Bertan hainbat lotura aurki daitezke hezkuntza munduarekin zerikusia dutenak. Horien barnean arakatzen ibili naiz eta Etxegiroan izeneko weborriaren erreferentziarekin topo egin dut.

Etxegiroan, hitzak esaten duenez, etxeko estudioan grabatutako narrazio laburrak, olerkiak, liburu-pasarteak, eta ipuinak aurki litezke. Weborriaren sarreran datorrenez "Gure gustuko testua aukeratu, mamurtu eta hots bihurtu. Ondoren, ipuina musikatu, ahotsa emeki 'labekatu' eta hori guztia zuen bihotz-belarrien gozamenerako gauza bilakatu".
Kontsultatu ahal baduzu, gauza interesgarri aurki daitezke eta!

Mendebaldearen XIV Jardunaldiak: Bilbon mundua ikusi

Egunokaz, Bilboko Magisterio Eskolan egon diren hitzaldietan, aukera izan dugu jakiteko euskeraren etorkizunean Bilbok izan dezakeen garrantzia.

Oraingo asteburuan horretaz sakontzeko aukera paregabea duzue. Mendebalde Kultur Alkarteak XIV jardunaldiak antolatu ditu "Bilbon mundua ikusi" izenburupean eta bertan Bilbok euskararekin eta euskal kulturarekin izan duen harremana erakutsiko zaigu.

Hizlariek Bilbo euskaldunari esparru desberdinetatik helduko diote, ondorengo triptikoak erakusten duenez. Bertan irakurtzen dugunez, Magisterio eskolako ikaslea denak matrikularekin batera hitzaldiak biltzen dituen liburua eta aukera askeko kreditu bat jasotzeko aukera du. Jardunaldiak Bilbon bertan izango dira,bariku arratsaldean eta larunbat goizean, Alde Zaharreko Plaza Berrian Euskaltzaindiak duen egoitzan.

Erne unibertsitaria! animatu zaitezte bertara joateko Bilbok ez batio inoiz euskarari eutsi!

IKASYS proiektuaren hildo nagusiak

Egunokaz Lehen Hezkuntako curriculum ofizialetan aritu izan gara, ikasleek eskolaldi hori bukatzerako lortu behar dituzten gaitasunetaz, hain zuzen. Hegoaldeko curriculum ofizial bietan aipatzen den gaiatsun digitala arakatu dugu batikbat, eta horri buruzko kontzeptu-mapa egin ere. Dena den, ikastexeetan modu praktikoan gaitasun digitala nola gauza daitekeen ezagutu nahi baduzu, hurbil hurbiletik ezagutzeko parada izango duze, bihar bertan, gure Eskolako Areto nagusian goizeko 11:00etatik 13:00etara, bertara etorriko baitira Ikastoletan burutzen den Ikasys proiektuko arduradunak. Hitzaldira etorri baino lehen proiektuaren nondik norakoak ezagutu nahi baduzu Ikasys-era jotzea gomendatzen dizut.

2.0 eskola programa: EAEko Lehen Hezkuntzako eskoletan

2010eko urtarrilean EAEko Lehen Hezkuntzako 5. eta 6. ikasmailetan "2.0 eskola programa" martxan jartzeko zen. Hilabete batzuk atzeraturik egun hauetan materiala ikastetxeetara heltzen hasi dela jaikin dugu. Hezkuntzan ari garenok programa zertan datzan jakitea oinarrizkoa ikusten dut. Horregatik hona hemen zenbait lotura interesgarri gai honi buruz. Batetik, EAEko Hezkuntza Saileko webguena ikus dezakezu 2.0 eskola programa, non sarreraren ondoren, ekipamendu, ikastresnak eta irakasleek izango duten prestakuntza azaltzen zaigun aurrekoatuarekin batera.
Webgune horren ezkerreko zutabean lotura gehiago dauzkazu, astiragoa irakurtzeko: Aurkezpena, 2.0 Ibilbidea, Proiektu Telematikoak, Praktika onak, Baliabideak, Foroak, Mediateka, Planetaki Blogak, Loturak, Ikasleak, Familiak eta Hemeroteka. Lotura horien barnean murgiltzea gomendatzen dizut IKTaren hezkuntza arlora hurbiltzeko.

Informazioa osatzeko gomendatzen dizut Berria-k 2009-10-06an argitaratu zuen artikulua, Hego Euskal Herriko familien interneteko sarbideaz. Dena den, 2.0 eskola programari buruz kritikarik ez da falta, horra hor, adibidez, H. Rodriguez-ena, GAUR8  blogean idatzi zuena. 

Fitxategi formatuak direla eta

Gure ordenagailuan eta sarean erabiltzen ditugun fitxategi-formatuak gero eta gehiago dira. Fitxategiaren izenarekin batera puntuaren atzean hiru hizki agertzen dira eta horiek adierazten dute fitxategiaren izaera.

Formatuak, orokorrean, honela sailkatzen dira: dokumentuzkoak (doc, odt, rtf, txt, pdf…), irudizkoak (bmp, tiff, jpg, png, gif…), musikazkoak (wav, wma, mp3, mp4, ra, ogg…), bideozkoak (avi, flv, mov, wmv, mp3, mp4, mpg, ipod, ogg…) eta trinkoturik daudenak (zip, rar…).

Formatuen izaeran gehiago sakontzeko kontsulta ditzakezu ondorengo artikuluak:

Ikus-entzunezkoak lengoaia bitarrean.
Audio formatuak.
Acerca de los formatos de archivo de audio.
Tipos de Formatos o Archivos de Audio.
Extensiones de archivos (edo HTML bertsioan).
Zamzar - Free online file conversion

Oharra: erabilitako argazkiaren iturria ikusteko

Musika arloko unitate didaktikoak

Musika arloaz egiten ari zareten multimedia dela eta gogoratu dut "El tinglado" blogeko "errekurtsoak" izeneko "musika" kategorian zenbait unitate didaktiko eginak datozela. Unitate guztiak ez dira Lehen Hezkuntzarako prestatuak baina norberaren kreatibitatea pizteko baligarriak izan daitezkeela uste dut.

Bertara jotzea gomendatzen dizuet zeuen kabuz azter dezazuen.

Audio Network Wikisaber hezkuntza atarian

Wikisaber hezkuntza atarian “errekurtsoak” izena duen atalak irakasleen irakaskuntzari begira tresna baliagarriak eskaintzen ditu. Bertan agertzen diren errekurtsoen artean, "Soinuak" sakatuz gero "Audio Network” izeneko aplikapena aurkituko duzu. Tresna honek sailkaturik dauzka 12000 soinu fitxategi inguru, zure esku, hain zuzen ere, hezkuntzan erabiliz gero.

Wikisaber horretan zaudela, bide batez, arakatu "soinuak" botoiaren aldamenan dagoen "software askearena". Beste programa batzuen artean soinua eraldatzeko "Audacity" programa duzu.

Araka ezazu zure kontura eta zuk zeuk erabaki!