Arbel digitala eskoletako etorkizunean

Agian zeuen praktikaldiak eginiko ikastegian arbel digitala erabiltzen hasita daude Haur Hezkuntzan. Peré Marques-ek bere weborrian aspalditik idatzi du luze arbel digitalaz. Bost ataletan banatu du bere ekarpena: 1) erabilera didaktikoa; 2) metodologia; 3) proposamen didaktikoak; 4) arbela digitalaren gaineko kontakizunak; eta 5) 2004ko ikastegiko praktika eredugarri. Eskola batzuetan tresna digitalek irabazi dituzte gelaren eginkizun asko CNN-eko "pizarra digital" bideoan ikusten denez, edo "Escola do futuro" izenekoan. Teruelgo Ariño herriko eskolako eredua da kasu garbia, Informe Semaneleko "Ariño, el pueblo interactivo" dokumentuak erakusten duenez. Argitaletxeak ere ikasmaterial egokia prestatzen hasi dira, adibidez, Edebé digitalak horrelakoak diseinatu ditu Haur, Lehen zein DBHerako. Horrez gain, "ZirIKTteroak" blogean “Flash jokuak Haur Hezkuntzan” izenaz zenbait argibide irakur daitezke Haur Hezkuntzan arbel digital interaktiboa erabiltzeko.

Elkarrekin: irakasleen ataria

Oraingoan Euskal Autonomia Erkidegoko Hezkuntza Sailak zabalduta duen elkarrekin.org hezkuntza guneaz arituko natzaizue. "Elkarrekin" irakasleen ataria duzue. Bertan ikasmaterial ugari duzue eta interesaturik egonez gero harpidetu zintezketete. Atal garrantzitsuenak honako hauek dira: loturak, liburutegia, blogak eta webquestak izenekoak. Bilaketa lana egiteko aukera ere baduzue. Dena den gune osoaren eduki guztia gainbegiratu dezakezue Mapa web botoia sakatuz gero. Ikusiko duzuenez, gai bakoitzaren aldamenean feed egiteko ikonoa duzue, hots, interesaturik zaudeten atalaz informazioa sortu bezain laster zure bitakora jasotzeko aukera duzue. Ikono horien gainean sakatu eta pantalairen beheko partean agertuko zaizue atal horri dagokion feed helbidea.

"Jolas Gaitezen" izeneko CD-a

Baloreen heziketa. Nire eskola eta mundua izeneko webgunean ikusi dugu “Jolas Gaitezen” ikasmaterialaren berri ematen dela. 2006ko azaroan Hezkuntza Sailak argitaratu zuen Jose Manuel Beltran y Angela Fernandez irakasleak prestatutako CD-a. Zuetariko askok ezagutzen duzue, baina beste askorentzat berria izango da. Orain ikasmaterial hau deskargatzeko aukera duzu webgune horretatik. Erdarazko bertsioan –euskarazkoan ez bezala- deskargatzeko aukera duzu: bilduma honek dituen 43 jolas eta bideo bat -Haur Hezkuntzako hezkuntza premiak dituzten haurrak ordenagailuan aritzen diren bitartean-. Materiala ikasgelako gainontzeko haurrek erabiltzeko ere prestatua dago. Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxe guztitara CD-aren ale bana bidali bada ere, gomendatzen dizut deskargatzea eta eskaintzen dituen aukera aztertzea.

Bidez batez, aprobetxatu unea webgune honen edukia arakatzeko. Gauza interesgarriak aurkituko dituzu!

HHko 32ko taldeko notak direla eta

Haur Hezkuntzako ikasleen notak jadanik jarrita daude.

31ko kalifikazioa eta ebaluazioa

Haur Hezkuntzako 31. taldeko kalifikazioak jarrita daude bai sarean bai tabloian.

Argazkia Robby Garbett-ena Flickr-etik hartua.

Iruzkinak idazterakoarena

Bitakora batean zerbait berezgarria badago RSS sindikazioarekin batera da sarrera batean idatzitakoari berehala erantzuteko aukera izatea. Hori oso aproposa izan daiteke bitakoreen zuzenketen berri ematerakoan. Zuzenketak egiten ari naizela kasu askotan ezin dizuet bidali zer zuzendu (ortografia, lotura…) sarrera bakoitzean. Hori gertatzen da iruzkinak idazterakoarena aktibaturik ez duzuelako. Nola konpondu? Erraza da:

• Batetik, sartu zaitez Konfigurazioan/Oinarrizkoa/Erakutsi sarrerari bidalitako loturak (Bai) eta Erakutsi loturak sarrerak bidaltzeko (Bai).
• Bestetik, sartu zaitez Diseinuan/ Bloga-ren sarreran Edit sakatu/ eta bertan aktibatu bai “iruzkinak”, bai “erakutsi edizio arina”, bai “erakutsi loturak sarrerak bidaltzeko” eta gorde aldaketak. Hemen ere goiko partean agertzen dira zenbat sarrera agertu nahi duzu pantaila nagusian –nik 500 gomendatzen dizuet-. Koadro horretan ere euskeratzen dira zure bitakoraren osagai komunak.
• Dena den, zure bitakorara heltzen diren iruzkinak zure kontrolpean utzi nahi badituzu joan Konfigurazioara eta Komentarioak atalean hautatu nahi duzun era.

Koldo Amestoy kontu kontari

Zuetariko batzuek ipuinen mundua gogokoa duzue edo aztergai hartu duzue zeuen bitakoran idazteko. Beste batzuek, berriz, horrekin lotua agertzen den euskal mitologia edo musika eta kantak hartu dituzue ikergai. Zuentzat, horregatik, ezaguna da Koldo Amestoy. Bere bitakoran sartu naiz eta dakarrena irakurri ondoren ezkerrekoa aldean agertzen den “Koldomultimedia” sakatu dut eta bideoz grabatuta “Zazpi izarrak” (2min30) izeneko ipuina kontatzen Koldo ikusi dut. Ez dakit ipuina zoragarria den ala berak ipuinak kontatzeko duen manera zoragarria den. Agian, multimediaren munduan gertatzen den moduan ahotsa eta gorputza bat eginik esperientzia bakartzat jasotzen dugu ikuskizun horren mezua, bihotzetik hasita burmuineraino joaten dena. Entzun eta ikusi, gozagarria da benetan! Aldamenean Euskal kulturaren ataritik Eke.org-tik hartutako Michael Eche-ren argazkian Koldo Amestoy ikus dezakezu kontu kontari.

Zuzenketa lana errazteko

Biziki eskertuko nizueke zeuen bitakoren sarrera guztiak orri bakar batean jarriko bazenituzkete. Hori egitea ez da bat ere zaila. Niri horrek berriz zuzenketa lana erreztuko lidake. Irudia Merzmail web orritik hartuta dago.

Zertarako sare laster-markak?

Askotan ez zaigu bat ere erraza egiten del.icio.us moduko sare laster-marken (social markers) funtzioa zein den ulertzea. Web 2.0 kontzeptualizazioak ekarritako sare erabilera berri honi esker norberak bere ordenadorean dituen laster-markak (edo horietariko batzuk) sarean jartzen ditu edozein nabigatzaileren esku.

Baina, nola? Horretarako zabaldu behar duzu zure kontua del.icio.us-ean. Horren ondoren del.icio.us-en bi ikonoak agertuko zaizkigu gure ordenadoreko Interneteko tresna-barran. Zure ordenadorean web orri batean bazaude eta tags ikonoa sakatuz zure del.icio.us-eko zerrenda osatzera pasatuko da. Agertzen zaizkizun hiru laukitxoek aukera ematen dizute, bai sailkatzeko edo etiketatzeko helbidea, bai deskripzio txiki bat idazteko bai sarean ikusgarri jarri nahi duzun ala ez zehazteko.
Zure del.icio.us-ean shared jartzen duzuna beste edozeinek ikusten duen moduan zuk ere kontsulta dezakezu Unibertsitatean edo sarera konektatuta dagoen edozein ordenadoretan. Horrez gain, zure kontuan sartzen bazara zure zerrenda osoa ikusiko duzu (shared duzuna eta no shared duzuna). Bestalde, zure del.icio.us-en berri agertu nahi baduzu zure bitakoran sartu zure kontuan, setting hautatu eta blogging atalean aukeratu nahi duzuna.
Dena den gomendatzen dizuet ikustea edublogki bitakoran ¿Qué son los marcadores sociales? post-ean agertzen diren bi bideoak. Lehenak ingeleraz -gaztelaniara egokitua- didaktikoki ederki azaltzen du sere laster-marken kontzeptua. Bigarrena, berriz, Lourdes Barrosoren bideo-tutoriala duzu –argia eta lagungarria, benetan!-. Ingelerarekin arazoak dauzkanak orri berean beheratxogo kontsulta dezake “Un sencillo pero util tutorial de Olga Barrios” loturan agertzen den artikulua.

Creative Commons-en leloa euskaraz

Creative Commons ikonoa sartu duzuen gehienek harpidetu zarete euskaraz; beste batzuk, berriz, gaztelaniaz ala ingleraz. Ikonoaren ondoan datorrena euskeraz agertu dadin azken URLa agertzen den tokian eu erantsi baino ez duzu egin behar, hots, html modura itsasi duzun kodearen bukaeran agertzen den URL helbidearen bukaeran deed.eu agertu beharko da. Horrela, edonork zure lizentziaren baldintzak euskeraz irakur ditzake.

Idatzitako sarrera guztiak batera ikusteko

Zure bitakoaran sartutako sarrera guztiak pantaila bakar batean agertu nahi badituzu sartu zure bitakoraren tripakietara eta han "Konfigurazioa/ formatua/erakutsi/ eta egunak" aukeratu. Gorde aldaketak eta egina duzu. Horrela gehienez 999 egunetako sarrerak agertuko dira pantaila bakar batean.

Ardoraz eginiko jardueraren izendapena

Ardorarekin egiten dituzun jarduerak izendatzerakoan ez erabili sei letra baino gehiago eta tartean ñ, tarterik, marrarik edo halakorik ez erabili. Askotan hori dela eta arazoak egoten dira jarduera horiek beste ordenadore batean zabaltzerakoan. Irizpide bera kontuan izan jarduera paketea sortzerakoan. Bestalde, ez ahaztu jarduera bakoitzatik hiru fitxategi (ard luzapena duena, jar duena eta htm duena) sortuko direla eta jarduera bera beste ordenadore batean ikusi nahi baduzu hirurak kargatu behar direla.

CamStudio Open Source eta swf convertor

Camstudio programa toki askotatik jeistsi daiteke. Horietariko batzuetan agertzen den bertsioa murritza da -bideoa soilik avi formatukuan gordetzen da-. Horregatik, gomendatzen dizuet Camstudio erabiltzeko bazara, jeitsi CamStudio - OpenSource bertsioa, hain zuzen ere, orri horetan ikus daitekeen http://www.camstudio.org/CamStudio20.exe linkaren gainean sakatuz. Lotura hori erabiliz programa automatikoki exekutatuko da zure ordenadorean. Bertsio honek, bestalde, ez du erabiltzeko eperik. Konturatuko zarenez, bertsio honek badu bideoaren .avi formatua .swf formatu bihurtzeko. Tutorialaren bideo avi formatuan gordetzen baduzu memoria gehiago behar da -beraz kalitate hobeagoaz-, baina sarean jartzeko asmoa baduzu agian swf formatura -flash modukoa- pasatzea interesatuko zaizu. Zuk ikus!
Dena den bergogoratzen dizut Camstudio edo Camtasia konparatuz gero azken hau hobegaoa da.

Multimedien aurkezpenaren zehaztasunak

Ekasi-n jarri dizkizuet multimediari buruzko zehaztapenak eta soinuari buruzko dokumentu batzuk

Zure bitakoraren RSS ikonoa

Nola lortu zure bitakoraren RSSaren ikonoa? Klaseko gehienek Atom-etik Feedburner-era pasatu zinetenez sartu Feedburner aplikapenean. Horretan “sign up” sakatu, erabiltzailea eta pasahitza idazteko; segi aurrera goi ezkerrean “Nire kontuak” ikusi arte. Bere gainean klik egin eta aukeratu Publize. Honen ezkerrean zure bitakoran jartzeko zenbait aplikapen dauzkazu. Zuk “Chiklet Chooser” aukeratu ondoren “Suscribe to a reader” hautatu -nahi duzun tamainakoa- eta beheko partean “use as a widget in” agertzen den tokian “blogger” hautatu. Honen ostean “go” sakatu eta zure bitakoran bazaude “añadir artilugio” linkaren gainean sakatu, eta zure bitakoran sartuko da zure RSSaren ikonoa. Horrela ez bada, aurreneko pantailan eman dizuten kodea kopiatu eta zure bitakoran sartu HTML/Javascript modura. Konturatu zarenez Publize pantailan zure bitakoran jartzeko aukera gehiago ere badaude. Aztertu zure kontura horiek zer diren!

Dena den baten batek bere bitakoeraren RSSa eman nahi ez badu, kentzeko aukera ere badago. Horretarako prozesura azalduta dator “Blog and Web” bitakoran, 2007-5-1ean argitaratu zen “Ocultar el link a suscribirse en las entradas (atom) en Blogger” izeneko artikuluan, hain zuzen.

RSS sindikazioa

Bitakoara baten ezaugarri nagusietarikoa da sindikazioa, hots, beste bitakora batean idazten den azken berria zure bitakoran automatikoki irakurtzea bere blogean sartu gabe. Egiteko prozedura oso erraza da: har ezazu, adibidez, zure ikasgelako bloga bat, eta sakatu “Subcribe to Atom” -beheko partean- agertzen den loturaren gainean. Klik egiterakoan konturatuko zara beste helbide bat agertu zaizula. Helbide hori kopiatu eta eraman zure bitakorara. Sartu barrura eta “Añadir elemento nuevo”/ Feed/ eta URL-aren hutsunean itsatsi kopiatutako helbidea. Ostean “continuar” eta azken berria, edo bi -gehinez bost- nola begistatu nahi duzun aukeratu eta ondoren gorde aldaketak. Gauza bera egin dezakezu beste bloga batean argitaratzen diren berriak jasotzeko. Lan hori errazteko RSS (Really Simple Syndication) ikono laranja bat agertu ohi da blog gehienetan –beste batzutan RSS hori epostaz eskatu behar da-. Bertan klik egin eta helbidea agertuko zaizu eta gero zure bitakoran sartu.

Google Blackle

Epostaz jaso dut Google Blackle-ren berri. Antza denez Google erabiltzen dugunon kopurua ikaragarria da eta Googleren pantaila zuria erabili beharreann beltza erabiliko bagenu 750 megawatios/ordu urtero aurreztuko genuke. Energia aurrezteko helburuaz Googlek Blackle bertsioa atara du.

Tutorialak egiteko programak

Pantailan gertatzen den oro -edo zati bat- bideoz jaso daiteke zenbait programei esker. Programa horiek erabiliz tutorial erraz batzuk egin daitezke ikasle zein ikastetxeetako irakasleen artean zabaltzeko. Horietariko batzuk sarean dohainik dauzkazu; beste batzuk "demo" modura egun batzutarako on-line jarrita; beste batzu 30 egunetan erabiltzeko baimenaz...

Tutorialari buruzko lana egiteko askok CamStudio programa jaitsi duzue saretik. Konturatu bazarete 15 egunetako triala (probatzeko bertsio murriztua) da. Murriztua da, adibidez, egiten duen bideoa ez duelako gordetzen flash (swf) formatuan, avi formatuan baino, eta honek memoria gehiago okupatzen du. Triala denez gero, nahiz eta exekutablea gordeta izan ezin dezakezu berriro kargatu ordenagailu berean –bai, beste batean nahi baduzu-. Horregatik, epea agortu bazaizu horren modukoa baina osatuagoa duzu Camtasia (Studio 5). Sarean dagoen bertsioa 30 eguneko triala da. Funtzionamendua antzekoa da. Pantaila osoa edo grabatzea nahi duzun zatia aukeratu eta “capture” edo botoi gorria sakatuz gero grabatzen hasten da. Gustukoa duzunean, “file, save as”… eta beti bezala. Programa osatuagoa dela esan daiteke. “Import media” sakatuz bideo formatu arruntenak ere ekartzen dizkizu pantailara. Horrez gain, behin gordeta duzun fitxategiaren gainean sakatuz gero eta “file, project setting eta, gero, produce video as” eginez aurreko grabaketa beste formatu desberdinetan gordetzeko aukera duzu, hots, memoria gutxiagoz bitakoan jartzeko, sarean, e-postan bidaltzeko edo…. Tutorialak egiteko programa bi horiez gain honakoak ere badaude: FastStone Capture, Wink, Hypercam, Jing Project, Flash Video Recorder, … eta abar luze bat.

Nola begistatu Ardorarekin eginikoa?

Ardorarekin egiten diren jarduerak oso erraz egiten dira, baina hala ere, baten batek arazoak izan ditzake egin duena begistatzerakoan. Egin beharrekoa oso erraza da.
Behin Ardora instalatuta egonik eta jardueraren bat burutu ondoren honako hau egin behar duzu:

a) Batetik, eginikoa galdu baino lehen komeni da gordetzea. Horretarako "gorde honela" sakatu eta izendatu artxiboa -sortzen den artxiboak .ard luzpena izango du-.

b) Orain sakatu "Begia" ikonoaren gainean/ Artxibo/Editar como Front Page/ Vista Previa (pantailaren beheko partean). Horrela ikusiko duzu nola gelditzen den eta nola agertuko den ikasleen aurrean.

c) Egin duzuna gustokoa baduzu, Klik egin "Lurra" ikonoaren gainean (argitaratzeko). Orain programak bi fitxategi sortu ditu aldi berean: batak .html luzapena izango du eta besteak, berriz, .jar luzapena.

Oharra: Egindako jarduera hori edo beste batzuk beste ordenadore batean ikusi ahal izateko hiru fitxategi (.jar, ard. eta .html) horiek kargatu beharko dituzu, bestela ez dituzu ikusiko.

DENA DEN, zehaztasun gehiago aurkituko duzue hemen Berrikari-n eta Ekasi plataforman Ardorari buruz jarritakoan.

EHUko zaindegi zerbitzuan jarritakoa

Ekasi-n jarri dizut EHuko zaindegian jarri dizuedan soinu-materiala eskuratzeko behar duzuen pasahitza. Materiala solik 48 ordutan egongo da zaindegian, aplikapenak automatikoki ezabatzen baititu fitxategiak.